Organik ürün pazarında güvenin temeli bağımsız denetim ve resmi sertifikasyon sistemidir. Yetkilendirilmiş kontrol kuruluşlarının tarlada, fabrikada ve depoda yürüttüğü düzenli incelemeler, ürünün beyan edilen saflığını tesciller.
Organik Tarımda Kontrol ve Sertifikasyonun Amacı
Organik tarımda kontrol ve sertifikasyonun temel amacı, üretim ve işleme faaliyetlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu doğrulamaktır. Bu sistem, ürünün organik olarak tanımlanmasının yalnızca üreticinin beyanına dayanmamasını sağlar. Üretim alanı, kullanılan girdiler, işleme yöntemleri ve ürün kayıtları belirli kurallar çerçevesinde incelenir.
Yetkilendirilmiş Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşlarının Görevleri
Yetkilendirilmiş kuruluşlar, organik üretim faaliyetlerini kontrol eder ve uygunluk durumuna göre sertifikasyon işlemlerini yürütür. Bu kuruluşların görevleri arasında üretim alanlarını incelemek, işletme kayıtlarını değerlendirmek, kullanılan girdilerin uygunluğunu kontrol etmek ve gerekli durumlarda numune alma süreçlerini yürütmek bulunabilir.
Kontrol ve sertifikasyon faaliyetleri, ilgili mevzuatta belirlenen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde gerçekleştirilir. Üreticiler de kontrol sürecinde istenen bilgi ve belgeleri sunmakla yükümlüdür.
Üreticilerin Sertifikasyon Sürecinde Yerine Getirmesi Gerekenler
Organik üretim yapmak isteyen üreticilerin öncelikle ilgili kontrol ve sertifikasyon sistemi kapsamında gerekli başvuruları ve kayıt işlemlerini gerçekleştirmesi gerekir. Üretim alanları, faaliyet türleri, kullanılan girdiler ve üretim yöntemleri hakkında doğru bilgi verilmelidir.
Üretici, üretim süresince mevzuata uygun hareket etmeli ve faaliyetlerini kayıt altına almalıdır. Kullanılan tohum, fide, gübre ve bitki koruma girdilerinin belgeleri saklanmalı; hasat ve satış miktarları takip edilebilir olmalıdır.
Üretim, İşleme ve Depolama Aşamalarının Kontrolü
Organik ürünlerin kontrolü yalnızca tarladaki üretimle sınırlı değildir. Ürünlerin kabulü, işlenmesi, depolanması, ambalajlanması ve etiketlenmesi de organik niteliğin korunması açısından önem taşır. Organik ve organik olmayan ürünlerin aynı işletmede bulunması hâlinde karışma ve bulaşma risklerini önleyecek tedbirler alınmalıdır.
İşletmelerin üretim akışlarını tanımlaması, ürün gruplarını ayırması ve gerekli kayıtları tutması beklenir. Böylece organik ürünlerin diğer ürünlerle karışmasının önüne geçilmesi ve izlenebilirliğin korunması amaçlanır.
Organik Ürün Sertifikasının ve Ürün Statüsünün Önemi
Sertifika, ilgili kontrol ve sertifikasyon süreci sonucunda ürünün veya işletmenin mevzuata uygunluğunu gösteren belgedir. Ancak sertifikanın kapsamı ve geçerliliği önemlidir. Bir işletmenin organik üretim kapsamında bulunması, işletmedeki bütün ürünlerin otomatik olarak organik olduğu anlamına gelmez. Ürün bazında sertifika statüsü ve kapsamı dikkate alınmalıdır.
Sertifika Bilgilerinin Tüketici Tarafından Kontrol Edilmesi
Tüketiciler organik ürün satın alırken ambalaj üzerindeki organik tarım logosunu, yetkilendirilmiş kuruluşun bilgilerini ve sertifika numarasını inceleyebilir. Bu bilgiler, ürünün organik statüsünün anlaşılmasına yardımcı olur. Şüphe duyulan durumlarda ürün etiketi ve sertifika bilgileri üzerinden ilgili kuruluşlardan veya yetkili kamu birimlerinden doğrulama istenebilir.