Karadut özü üretiminde mevzuata uygunluk, ürünün güvenilir şekilde hazırlanması, doğru tanımlanması ve tüketiciye sunulması açısından önem taşır. Üretim faaliyetleri sırasında gıda güvenilirliği, hijyen, ürün bileşimi, etiketleme ve izlenebilirlik konularındaki yürürlükteki düzenlemeler dikkate alınmalıdır. Özellikle 20 Mayıs 2026 tarihli ve 33259 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği, yeni gıda statüsünün belirlenmesi bakımından değerlendirilmesi gereken düzenlemeler arasındadır.

📷 Türk Gıda Kodeksi uygunluğu: Meyve özü tebliğine, etiketleme mevzuatına ve izlenebilirlik ilkelerine tam uyumlu üretim süreci.
Karadut Özünün Gıda Olarak Değerlendirilmesi
Karadut özü, karadut meyvesinin işlenmesiyle elde edilen bir gıda ürünü olarak değerlendirilirken kullanılan hammaddenin, üretim yönteminin ve son ürünün bileşiminin dikkate alınması gerekir. Ürünün adı ve piyasaya sunuluş biçimi, gerçek niteliğini doğru yansıtmalıdır. Geleneksel meyve işleme yöntemleriyle elde edilen ürünler ile farklı ekstraksiyon teknikleri veya özel üretim süreçleri kullanılarak hazırlanan ürünler aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Yeni Gıda Statüsünün ve Uygulanabilir Mevzuatın Değerlendirilmesi
Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği'nde yeni gıda değerlendirmesinde 31 Aralık 2025 tarihinden önce Türkiye'de insan tüketimine yönelik önemli ölçüde kullanılma geçmişi dikkate alınmaktadır. Yönetmelik ayrıca bitkilerden elde edilen ürünleri, üretim süreçlerini ve belirli durumlarda gıdanın yapısında veya bileşiminde önemli değişiklik oluşturan teknolojileri kapsamaktadır.
Bu nedenle karadut meyvesinin geleneksel olarak tüketilmesi, her türlü karadut ekstraktının veya farklı üretim teknolojileriyle elde edilen ürünün otomatik olarak aynı statüde değerlendirileceği anlamına gelmez. Ürünün kullanılan bitki kısmı, üretim yöntemi ve kullanım geçmişi birlikte incelenmelidir. Yeni gıda kapsamına girip girmediğine ilişkin değerlendirme, gerektiğinde Tarım ve Orman Bakanlığının yetkisi çerçevesinde yapılmalıdır.
Üretim ve İşleme Süreçlerinde Gıda Güvenliği
Karadut özü üretiminde hammadde kabulü, yıkama, işleme, ısıl işlem, dolum ve depolama aşamaları hijyen kurallarına uygun yürütülmelidir. Üretim alanlarının ve ekipmanların temizliği sağlanmalı, bulaşma riskleri kontrol edilmelidir. Gıda Hijyeni Yönetmeliği, birincil üretimden son tüketiciye arz aşamasına kadar gıda işletmecilerinin uyması gereken genel hijyen kurallarını belirlemektedir.
Ürün Bileşimi ve Etiket Bilgilerinde Doğru Beyan
Ürünün etiketinde kullanılan karadut miktarı, yardımcı bileşenler ve ürünün gerçek niteliğiyle uyumlu bilgiler bulunmalıdır. Gıdanın adı, bileşenler listesi, net miktarı, tarih bilgileri ve muhafaza koşulları gibi zorunlu bilgiler ilgili etiketleme hükümlerine göre düzenlenmelidir. Ürünün özellikleri hakkında tüketiciyi yanıltabilecek ifadelerden kaçınılmalıdır.
Üretimden Tüketiciye İzlenebilirlik ve Mevzuata Uygunluk
Üretimde kullanılan hammaddelerin kaynağı, üretim partileri, işleme kayıtları ve dağıtım bilgileri takip edilebilir olmalıdır. Parti numaraları ve ilgili kayıtlar, ürünün üretimden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen sürecin izlenmesini kolaylaştırır. İşletmenin kayıt ve kontrol uygulamalarını düzenli yürütmesi, olası uygunsuzlukların tespit edilmesine ve gerekli önlemlerin alınmasına katkı sağlar.